عزيز بن محمد نسفى ( عزيز الدين نسفى )

106

كشف الحقايق ( فارسى )

كاه ربايد و كاهربا آهن و درخت انجير انار بار آرد امكان ندارد اينست معنى : لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ « 1 » . فصل در خاصيات انسان بدانكه بعضى از انسان خاصيتى دارند كه بعضى ديگر ندارند و هيچ‌كس از آدميان نباشد بلكه هيچ‌چيز از موجودات نباشد كه در وى خاصيتى نباشد . بعضى از آدميان باشند كه هرك را ببينند و هرك را نديده باشند نام وى و نام مادر و پدر وى و نام اقارب و عشاير وى جمله را بگويند و او را از احوال گذشته و آينده خبر دهد و جمله راست باشد و هيچ دروغ نگويد و اين طايفه را نام‌گويان و نام‌جويان گويند . و بعضى از آدميان چنان باشند كه هر چيز كه در نظر ايشان آيد و در نظر ايشان خوب نمايد هرآينه آن چيز رنجور يا هلاك شود و اين طايفه را بدچشمان و شورچشمان گويند . و بعضى از آدميان چنان باشند كه هر چيز كه بر زبان ايشان برود هرآينه آن چيز ظاهر شود و اين طايفه را سياه‌زبانان گويند و شوم‌زبانان نيز گويند . و بعضى از آدميان چنان باشند كه هر نوع علم كه از آن دشوارتر نباشد چون روى به آن آرند در يك روز تمام آن نوع علم را ضبط كنند و هر حرفت و صناعت كه از آن مشكل‌تر نباشد در يك روز يا ده روز بياموزد و هر نوع علم و حرفت كه بياموزد هرگز فراموش نكند . فصل در بيان معجزه و كرامات و در بيان وحى و الهام و در بيان معصوم و ملعون بدانكه اين خاصياتست كه در آدمى ظاهر مىشود و اين خاصيات اثر زمان و مكانست چون اين مقدمات معلوم كردى اكنون بدانكه بعضى از آدميان

--> ( 1 ) - روم 30